probeer een puzzel

Binaire logica

Een aantal personages doet elk een uitspraak. Sommigen spreken de waarheid, anderen liegen. Bepaal per uitspraak of hij juist of onjuist is, en gebruik de uitspraken onderling om elkaar tegen te spreken of te bevestigen. Klaar? Klik op controleer.

Een voorproefje van het soort denkwerk dat onze kisten vragen, maar dan zonder kist.

Deze logicapuzzel classificeren wij als moeilijk.

1. Iedereen hier spreekt de waarheid.

2. Er zijn twee of meer leugenaars.

3. Ik spreek de waarheid.

Logica draait om afleiden: je kijkt naar wat een uitspraak beweert over de anderen, en gaat na welke conclusie daaruit noodzakelijk volgt, ongeacht wat je verder nog niet weet. Zodra één uitspraak maar op één manier waar kán zijn zonder een andere tegen te spreken, weet je iets met zekerheid. Van daaruit werk je de rest af.
1. Onjuist · 2. Juist · 3. Onjuist
Als uitspraak 1 klopt, spreekt iedereen de waarheid. Dan zou uitspraak 2 ook moeten kloppen, maar die zegt juist dat er leugenaars zijn. Uitspraak 1 is dus onjuist. Stel dat uitspraak 2 ook onjuist is. Dan liegen spreker 1 en spreker 2 allebei, en zijn er toch twee leugenaars. Dan klopt uitspraak 2 alsnog, en dat kan niet. Uitspraak 2 is dus juist en er zijn minstens twee leugenaars. Omdat spreker 2 de waarheid spreekt, moet spreker 3 de tweede leugenaar zijn.

Level 2 is extreem moeilijk.

1. De helft van ons liegt. De helft spreekt de waarheid.

2. Er is maar één leugenaar onder ons.

3. Iedereen behalve ik is een leugenaar.

4. De meesten van ons spreken de waarheid.

5. De meesten van ons zijn leugenaars.

6. Minstens twee van ons zijn leugenaars.

Logica draait om afleiden: je kijkt naar wat een uitspraak beweert over de anderen, en gaat na welke conclusie daaruit noodzakelijk volgt, ongeacht wat je verder nog niet weet. Zodra één uitspraak maar op één manier waar kán zijn zonder een andere tegen te spreken, weet je iets met zekerheid. Van daaruit werk je de rest af. Bij zes uitspraken is het aantal leugenaars zelf de sleutel: ga na welke aantallen logisch mogelijk zijn, en welke uitspraken bij dat aantal zichzelf tegenspreken.
1. Onjuist · 2. Onjuist · 3. Onjuist · 4. Onjuist · 5. Juist · 6. Juist
Er blijken precies twee waarheidssprekers te zijn (nummer 5 en 6) en vier leugenaars (1, 2, 3 en 4). Probeer je elk ander aantal waarheidssprekers (0 t/m 6), dan spreekt altijd minstens één uitspraak zichzelf tegen. Alleen bij twee waarheidssprekers klopt elke uitspraak precies met wie hem uitspreekt.